مقالات علمی، پژوهشی، درسی

لغو امتیاز تنباکو
درج شده در تاریخ 1399/02/24 توسط مجتمع آموزشی غیردولتی دخترانه سوفیا.

گروه بندی
Skip Navigation Links.
همه موارد
Collapse ادبیادبی
بزرگداشت استاد سخن سعدی
بزرگداشت شیخ صدوق
بزرگداشت ملاصدرا
داستان دهقان فداکار(ريز علي خواجوي)
روز ادبیات کودک و نوجوان
روز بزرگداشت شیخ کلینی
Collapse بهداشتبهداشت
توصیه های سلامتی امام رضا برای سفر
سلامت روان را با میوه و سبزیجات تضمین کنید
فلوراید تراپی
نکات مهم بهداشتی که باید به دانش آموزان آموخت
ورزش های مناسب برای شادابی صبحگاهی دانش آموزان!
Collapse تعلیم و تربیتتعلیم و تربیت
انتقاد مداوم از فرزند
درباره‌ی سیل برای والدین
روز بیماری های خاص و صعب العلاج
هفت چیزی که فرزندتان نیاز دارد که بشنود
چگونگی تقویت ارتباط بین والدین و نوجوانان
Collapse تغذیهتغذیه
Health Benefits of Apples
Collapse روانشناسیروانشناسی
تاثیر نماز بر افزایش طول عمر
روش های تقویت تمرکز حواس و جلوگیری از حواس پرتی
Collapse سال نوسال نو
سیزده بدر
فلسفه هفت سین
Collapse علمیعلمی
آشنایی با آزمون های بین المللی تیمز پرلز وکانگرو
تغذیه مناسب در فصل امتحانات
نكاتي چند در مورد امتحان
Collapse مقالاتمقالات
استرس و راه های کنترل کردن آن
میدانستید که ...
نامه آبراهام لینکن به آموزگار پسرش
چگونگی ایمان آوردن دکتر کارنار (دانشمند ناسا) به دین اسلام
یک سئوال خوب برای علاقمند کردن بچه ها به ریاضی و هندسه
Collapse مناسبتمناسبت
بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی
بزرگداشت حکیم عمر خیام
به مناسبت عید سعید فطر
تاسوعا - عاشورا
تاسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
حمله دد منشانه ناوگان آمریکای جنایتکار به هواپیمای مسافربری جمهوری اسلامی ایران- روز افشای حقوق بشر آمریکایی
درگذشت دکترشریعتی
دهه ی فجر انقلاب اسلامی
رحلت امام خمینی (ره) رهبرکبیرانقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ،انتخاب حضرت آیت الله امام خامنه ای به رهبری
روز اهدای عضو
روز بزرگداشت حضرت احمدبن موسی شاهچراغ(ع) - روز مبارزه با سلاح های شیمیایی و میکروبی
روز بهزیستی وتامین اجتماعی
روز تبلیغ و اطلاع رسانی دینی(سالروز صدور فرمان حضرت امام (رحمه الله علیه) مبنب برتاسیس سازمان تبلیغات اسلامی 1360 ه.ش)
روز تجلیل از امام زادگان و بقاع متبرکه- شهادت مظلومانه آیت الله دکتربهشتی و72تن از یاران امام خمینی(ره) - روز قوه قضاییه
روز جهادکشاورزی
روز جهانی قدس
روز جهانی محیط زیست
روز دزفول،روز مقاومت وپایداری
روز شوراها
روز صنایع دستی
روز صنعت ومعدن
روز عفاف و حجاب
روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه ای
روز قلم
روز ملی جمعیت
روز گفت و گو تعامل سازنده باجهان
سال روز تاسیس نهاد شورای نگهبان
سالروز تاسیس نهاد امور تربیتی
سوم خرداد روز آزاد سازی خرمشهر
شب قدر
شهادت آیت الله صدوقی چهارمین شهید محراب به دست منافقان
شهادت امام جعفرصادق(ع)
شهادت حضرت امام محمدتقی (ع)
شهادت حضرت علی ع
شهادت دکتر چمران
شهادت سربازان دلیر اسلام
ضربت خوردن حضرت علی علیه السلام
عید سعید فطر
عید غدیر
فتح خرمشهر
قیام خونین 15 خرداد
لغو امتیاز تنباکو
محرم
مروری بر زندگی امام موسی کاظم علیه السلام
وفات حضرت خدیجه سلام الله علیها
ولادت حضرت امام حسن مجتبی (ع) و روز اکرام
ولادت حضرت امام رضا(ع)
ولادت حضرت معصومه سلان الله علیها (173ه.ق) و روز دختر
Collapse مناسبت هامناسبت ها
15 اسفند، روز درختکاری، گرامی باد
19 بهمن روز نیروی هوایی
22بهمن پيروزي انقلاب اسلامي ايران
4 خرداد ماه روز مقاومت و پایداری
8 مهر روز بزرگداشت مولوی
اربعین حسینی
از ولادت تا وفات حضرت زینب (س)
اعمال ماه محرم
السلام علیک ایتها الصدیقة الشهیدة يا فاطمه الزهراء
امام سجاد علیه السلام از کربلا تا شهادت
تولد امام حسين (ع)
حضرت فاطمه زهرا علیهاسلام
حماسه 9 دی
داستان اربعین
دلیل نامگذاری تاسوعا و عاشورا چیست ؟
دهه فجر انقلاب اسلامی
دو روایت از نحوه شهادت امام رضا(ع)
رحلت جانگداز نبی اکرم صلی الله علیه و آله
روز آتش نشانی وایمنی نامگذاری
روز احسان و نیکوکاری
روز بزرگداشت حافظ
روز بزرگداشت شيخ صدوق
روز مبعث چه روزی است؟
روز نوجوان و روز بسیج دانش آموزی
روز نیروی انتظامی
روز پرستار
روزبزرگداشت شيخ بهايی(زندگینامه شیخ بهایی(
روزی برای مهندسان
سالروز رحلت حضرت رسول اکرم (ص)و شهادت امام حسن مجتبی(ع)
سالروز وفات حضرت معصومه(س)
شهادت استاد مرتضي مطهری-روزمعلم
شهادت امام موسی کاظم(ع)
شکست حصر آبادان در عملیات ثامن الائمه ( ع)
عید سعید غدیر خم
میلاد امام سجاد علیه السلام
هفتم صفر روز سلمان فارسي شد
ولادت امام زمان (عج)
ولادت امام علی ( ع)
ولادت حضرت ابوالفضل(عليه السلام)
ولادت حضرت امام علی النقی الهادی (ع)
ولادت پنچمین نور ولایت ، امام محمد باقر علیه السلام
پیشینه جشن شب یلدا و رسم و رسوم آن
چرا 16آذر را روز دانشجو مي نامند؟
گرامیداشت روز خانواده و تکریم بازنشستگان
Collapse نمازنماز
نماز
Collapse کامپیوتر و اینترنتکامپیوتر و اینترنت
کدام یک از مرورگرها بهتر است؟ کروم؟ فایرفاکس؟ یا اینترنت اکسپلورر؟

لیست مقالات
لغو امتیاز تنباکو
تاریخ درج مقاله: 1399/02/24

در زمان ناصرالدین شاه، شرکتی انگلیسی رژی، قراردادی با ایران امضا کرد. بر اساس این قرارداد، خرید و فروش و تولید محل توتون و تنباکوی ایران در داخل و خارج، به مدت پنجاه سال به صورت انحصاری به آقای ماژور تالبوت و شرکای او داده شد. در مقابل، صاحبان امتیاز متعهد شدند سالانه مبلغ پانزده هزار لیره انگلیسی و یک چهارم سود کمپانی را پس از کم کردن همه مخارج، به دولت ایران بپردازند.

این قرارداد، افزون بر زیان های اقتصادی، در زمینه های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی نیز زیان هایی در پی داشت؛ زیرا بنا بر بندهای گوناگون قرارداد، صاحبان امتیاز توتون و تنباکو برای آگاهی از میزان محصول زارعان، به هرگونه تفحص و تجسس مجاز بودند. مأموران دولتی نیز باید برای تحقق این امر با آنها همکاری می کردند. افزون بر این، همه وسایل و لوازمی که صاحبان امتیاز از خارج وارد می کردند، از هزینه های گمرکی و پرداخت هرگونه مالیات معاف بود.

با به اجرا درآمدن این قرارداد، عوامل انگلیس بر همه مقدرات مردم ایران حاکمیت می یافتند و هرگونه سلاح و ابزار نظامی را برای تسلط تدریجی بر ایران لازم داشتند، با عنوان لوازم کمپانی به ایران وارد می کردند.

ناگهان عده زیادی از فرنگیان از لندن به تهران آمدند و از آنجا به شهرهای گوناگون ایران رفتند. آنها برای پیشرفت کار خود زمین هایی خریدند، بیمارستان، مدرسه، کلیسا و مدرسه های متعدد ساختند و دختران ایرانی را برای پرستاری کودکانشان استخدام کردند. آنها همچنین مردانی را به منظور نگهبانی و دفاع از منافع کمپانی به خدمت گرفتند و مردم را به آیین مسیحیت فرا خواندند.

فتوای سبز

رهبران مذهبی وقتی این وضعیت را دیدند، کوشیدند افزون بر گوشزد کردن زیان های اقتصادی این قرارداد، پی آمدهای فرهنگی و اجتماعی آن را نیز به مردم یادآور شوند. مردم به ندای رهبران خود پاسخ مثبت دادند و دست به قیام گسترده و عمومی زدند. در این شرایط میرزای بزرگ فتوای تحریم تنباکو را صادر کرد. متن فتوا به این شرح بود:

بسم الله الرحمن الرحیم

«الیوم استعمال توتون و تنباکو بأی نحو کان در حکم محاربه با امام زمان عج) است. حرره الاحقر محمدحسن الحسینی».

شروع فتوا با نام خدا، نشانه قداست کلام و یاری خواستن از قدرت بی پایان خداوندی است. واژه «الیوم»، به معنای «امروز» نیز نشان دهنده آن است که فتوا به مناسبت امری مستحدث صادر شده و در حقیقت، از احکام ثانویه است. واژه «استعمال»، برای هر نوع استفاده و مصرف توتون و تنباکو به کار می رود و همراه با قید «بأی نحوکان» به معنای «هر گونه که باشد»، جلوی هر نوع نیرنگ و حیله به ظاهر شرعی را می گیرد.

نکته دیگر در این فتوا این است که به جای کاربرد واژه «حرام»، از تعبیر حساس و تکان دهنده «در حکم محاربه با امام زمان عج) است»، استفاده شده است. این تعبیر، استعمال توتون و تنباکو را از حد گناهی معمولی به بالاترینِ گناهان که همان تیغ کشیدن به روی ولی خدا و ستیز با کیان اسلام است، بالا برده است. ازاین رو، به گفته تاریخ نگاران، حتی اوباش فاسق که از هیچ گناهی رویگردان نبودند، چپق های خود را شکستند و تکه های آن را جلوی عمارت کمپانی انباشتند و فریاد برآوردند: «ما شراب را آشکارا می خوریم، ولی چپق را تا آقا میرزا حلال نکند، دم نخواهیم زد. شراب خوردن توبه دارد، ولی محاربه با امام زمان عج) توبه ندارد».

این فتوای کوتاه و قاطع، چون آیات آسمانی در قلب ها نفوذ کرد و حماسی ترین و شکوهمندترین نهضت مردمی را پدید آورد که تا آن زمان در تاریخ بی مانند بود.

وحدت مردم در پیروی از این حکم، دولتیان را بر آن داشت، به منظور ایجاد خلل در رفتار معترضانه مردم، شایعه جعلی بودن حکم را مطرح کنند و برای خنثی کردن تأثیر آن بکوشند.

مردم و علما برای کسب اطمینان از درستی حکم، تلگرام ها و نامه هایی به سامرا فرستادند. در پاسخ آنان، میرزا حسین نوری، محدث و فقیه مشهور، در تلگرامی برای داماد خود، شیخ فضل الله نوری، درستی حکم و صدور آن را تأیید کرد.

دولت، نخست در برابر موج اعتراض، انحصار داخلی را لغو و اعلام کرد مردم می توانند توتون و تنباکوی خود را آزادانه در داخل کشور خرید و فروش کنند.

با لغو انحصار داخلی، علما در برابر اصرار امین السلطان گفتند: «چون امتناع مردم از استعمال دخانیات مستند به حکم میرزای شیرازی است، تنها چاره کار، مراجعه به وی و کسب اطلاع از نظر اوست».

دو هفته پس از اعلام لغو امتیاز داخلی، پاسخ میرزای شیرازی به تلگرام علما به تهران ارسال شد. ایشان در این تلگرام با سپاس از شاه، اظهار امیدواری کرد که دست بیگانگان به کلی از ایران کوتاه شود. این پاسخ، دولتیان را که خواهان صدور حکم حلیت استعمال تنباکو بودند، به مقصودشان نرساند.

سرانجام شاه در پنجم جمادی الاخر سال 1309، برای اطمینان بیشتر، در نامه ای به امین السلطان، لغو کامل امتیاز را اعلام کرد تا وی این خبر را به آگاهی مردم و علما برساند. به این ترتیب، علما از صحت اعلان های دولت و فسخ امتیاز مطمئن شدند و برای پایان دادن به انتظار مردم و برقراری آرامش در جامعه، در 25 جمادی الاخر سال 1309 پایان حکم تحریم را اعلام کردند.