چرا 16آذر را روز دانشجو مي نامند؟
شبکه مردمی اطلاع رسانی(شمانیوز): در روز ۱۶ آذر ۱۳۳۲ نیروهای امنیتی به دانشکدۀ فنی دانشگاه تهران یورش بردند و سه دانشجوی
این دانشگاه به نامهای آذر شریعترضوی، مصطفی بزرگنیا و احمد قندچی شهید و عدهای
مجروح و بازداشت شدند.
به گزارش خبرنگار شبکه مردمی اطلاع رسانی(شمانیوز)، در تاریخ 24 آبان
اعلام شد که نیکسون معاون رئیس جمهور آمریکا از طرف آیزنهاور به ایران
میآید.
نیکسون به ایران میآمد تا نتایج «پیروزی سیاسی امیدبخشی را که در
ایران نصیب قوای طرفدار تثبیت اوضاع و قوای آزادی شده است» (نقل از نطق آیزنهاور در
کنگره آمریکا بعد از کودتای 28 مرداد) ببیند. در مقابل دانشجویان مبارز دانشگاه نیز
تصمیم گرفتند که در فضای حکومت نظامی بعد از کودتای سیاه، هنگام ورود نیکسون، نفرت
و انزجار خود را به دستگاه کودتا نشان دهند.
دو روز قبل از آن واقعه تلخ (14 آذر) زاهدی تجدید رابطه با انگلستان را
رسما اعلام کرد و قرار شد که «دنیس رایت» ، کاردار سفارت انگلستان، چند روز بعد به
ایران بیاید.
از همان روز 14 آذر تظاهراتی در گوشه و کنار به وقوع پیوست که در نتیجه
در بازار و دانشگاه عدهای دست گیر شدند. این وضع در روز 15 آذر هم ادامه داشت. و
بیشتر اعتراض ها از دانشکده پزشکی و داروسازی و حقوق و علوم آغاز شد. صبح شانزده
آذر، هنگام ورود به دانشگاه، دانشجویان متوجه تجهیزات فوق العاده سربازان و اوضاع
غیر عادی اطراف دانشگاه شده، وقوع حادثهای را پیش بینی میکردند.
فضا بشدت آبستن حوادث و درگیری بود. بعد از گذشت مدتی برای جلوگیری از
تنش و درگیری چندین دانشکده تعطیل اعلام شد و در ادامه سراسر دانشگاه به دستور رییس
دانشگاه تعطیل شد. نیروهای نظامی رژیم که بشدت رفت و آمد دانشجویان را کنترل کرده و
در این بین عده ای را نیز دستگیر کرده بودند, با حضور در کلاس یکی از اساتید
دانشکده فنی (مهندس شمس استاد نقشه کشی) زمینه اعتراض را در کلاس درس ایجاد
کردند.
آنان قصد داشتند دو دانشجو را که ظاهرا به حضور نظامیان در دانشگاه
اعتراض داشتند را دستگیر نمایند. دستگیری دو دانشجو کلاس را به هم زده، دانشجویی
دیگر بر روی نیمکت کلاس فریاد می زند: 'آقا ما چقدر بی عرضه هستیم. چقدر بدبخت
هستیم. این کلاس نیست، این درس نیست. یک عده ای بدون اینکه از استاد و از کادر
دانشگاه اجازه بگیرند وارد کلاس میشوند و هیاهو در میگیرد. تف به این کلاس و تف
به این مملکت!' دانشکده فنی به هم میریزد و در محاصره کامل نظامیان قرار میگیرد و
به یکباره فرمان آتش صادر شده و دانشجویان در صحن طبقه اول به خون میغلطند عدهای
زخمی شده و در این میان سه دانشجو به نامهای قندچی و بزرگ نیا و شریعت رضوی به
شهادت میرسند.
همان روز 16 آذر پلیس توسط رادیو اعلام کرد: 'عدهای از دانشجویان در
کلاسهای درس نشسته بودند و به پلیس چهره خشنی نشان میدادند و پلیس را مسخره
میکردند و این باعث شده که پلیس به واکنش بیفتد. پلیس قصد زدن دانشجویان را نداشت
ولی دانشجویان به پلیس حمله کردند و میخواستند اسلحهشان را بگیرند. پلیس در قالب
دفاع این کار را کرده و قصدش زدن دانشجویان نبوده است.' فردای آن روز شاه تیمسار
مزینی را برای دلجویی به دانشگاه میفرستد تا خودش را از این گناه و تقصیر تبرئه
کند. وی با خانوادههای شهدا ملاقات میکند و در دانشگاه به ظاهر از اساتید و روسا
عذرخواهی میکند. دو روز بعد از واقعه 16 آذر، نیکسون به ایران آمد و در همان
دانشگاه، در همان دانشگاهی که هنوز به خون دانشجویان بیگناه رنگین بود دکترای
افتخاری حقوق دریافت کرد.
روز 16 آذر به عنوان روز مقاومت و ایستادگی دانشجویان این سرزمین در
برابر استعمار غرب و استبداد و خودکامگی در دفتر تاریخ این سرزمین به یادگار ثبت
گردیده است
